Menu
Inschrijven doe je hier
Bel ons 24/7073-631 23 42
Inschrijven doe je hier

Vijf ideeën over zwangerschap: feit of fictie (Wetenschap in Beeld)

Mannen zwangeren mee en baby’s worden al in de baarmoeder kieskeurig. Nieuw onderzoek kijkt naar de tijd waarin twee cellen versmelten tot één mens.

Als een zwangere vrouw bij haar ontbijt een glas sinaasappelsap drinkt, proeft het foetus in haar buik dat tien minuten later. Tijdens de zwangerschap laat de placenta nuttige stoffen als zuurstof en voeding door naar de foetus, terwijl schadelijke bacteriën en virussen worden gestopt. Maaltijden worden in de darmen afgebroken, waarna het bloed de voedingsstoffen opneemt.

‘Foetus kan proeven wat mama eet’

Als het bloed de baarmoeder bereikt, gaan de smaakstoffen door naar het vruchtwater of het bloed van het kind. Na vier maanden heeft een foetus papillen op de tong en kan het proeven van het water om zich heen. Uit onderzoek blijkt dat als een zwangere vrouw wortelsap drinkt, haar kind van wortels zal houden omdat het al aan de smaak gewend is.

Idee 1 – Feit: ‘De foetus kan zijn eigen urine proeven’

1. Als een zwangere vrouw een glas sap drinkt, breken de spijsverteringsenzymen in haar speeksel, maag en darmen het sap af tot onder meer voedings- en smaakstoffen.
2. Het bloed brengt de stoffen via twee wegen naar de foetus. Sommige dringen door tot het vruchtwater in de baarmoeder, andere bereiken via de placenta het bloed van het kind.
3. Het bloed van het kind brengt de stoffen naar de nieren, die ze uitscheiden in de urine. De foetus plast dus smaakstoffen uit in het vruchtwater.
4. Als het kind rond de vier maanden oud is, zitten er smaakpapillen op de tong. Daardoor kan het kind proeven wat er in het vruchtwater zit.

Idee 2 – Feit: ‘Het brein zwangert mee’

Tijdens de zwangerschap veranderen de hersenen van de moeder in spe. Belangrijke hersencentra maken ruimte voor onder meer empathie en gezichtsherkenning.

Vrouwen zijn tijdens de zwangerschap en in de kraamtijd warrig en vergeetachtig, wordt wel beweerd. Onderzoekers hebben achterhaald dat het brein in die negen maanden inderdaad kan veranderen. Een internationaal onderzoeksteam scande de hersenen van vrouwen voor, tijdens en na de zwangerschap. Het team keek vooral naar de grijze gebieden waarin de kern van de hersencellen een soort controlecentrum voor de rest van de hersenen vormt. Van die grijze gebieden waren er verschillende tijdens de zwangerschap gekrompen. Zo was de hippocampus – het geheugencentrum – kleiner geworden, wat kan verklaren waarom vrouwen in de kraamtijd soms vergeetachtiger zijn. Ook slonken gebieden die te maken hebben met sociale vaardigheden en de verbinding met anderen. De witte gebieden in de hersenen waren evenredig toegenomen. In de zogeheten witte stof lopen de verbindingen van de hersencellen, die tijdens de zwangerschap vermoedelijk beter met elkaar communiceren. Dat betekent dat de hersenen van de nieuwbakken moeder mogelijk afgestemd zijn op het kweken van een band met het kind en het voldoen aan zijn of haar behoeften.

Idee 3 – Fictie: ‘Alleen vrouwen worden hormonaal’

De gezegende omstandigheden beïnvloeden niet alleen de hersenen van moeders, maar ook die van vaders.

Niet alleen vrouwen belanden in een hormonale achtbaan als ze een kind krijgen. Ook de hormoonspiegel van de jonge vader schommelt. Canadese onderzoekers stelden het gehalte van het hormoon prolactine vast bij 21 mannen – twee weken vóór de geboorte van hun kind, twee weken daarna en twee maanden daarna. De vaders beantwoordden ook vragen, waaruit bleek hoeveel ze zich om hun kind bekommerden. De onderzoekers registreerden vóór en na de geboorte een hogere dosis prolactine. Prolactine komt voort uit de hypofyse, waar sociale vaardigheden zetelen. Bij vrouwen regelt het hormoon de melkproductie, terwijl mannen er waarschijnlijk zorgzamer van worden en een band met het kind aangaan.

Ervaren vaders krijgen meer zwangerschapshormonen
Het hormoon prolactine neemt bij ervaren vaders meer toe dan bij mannen die voor het eerst vader worden, misschien doordat ze weten welke zorg kleintjes nodig hebben.

Idee 4 – Feit: ‘Alcohol is slecht voor het kind’

Zwangere vrouwen mogen niet te veel drinken, want hun ongeboren kind kan het gif niet afbreken, waardoor alcohol rampzalige gevolgen voor de ontwikkeling kan hebben.

Alcohol is vergif, en als je drinkt gaan enzymen meteen aan de slag om het af te breken. Bij een foetus zijn de daarvoor nodige enzymen echter nog niet aangelegd. Als een zwangere vrouw drinkt, gaat de alcohol via het bloed richting placenta. Omdat alcohol een heel klein molecuul is, wordt het niet tegengehouden door het filter van de placenta, maar zwemt het rechtstreeks naar het vruchtwater of de bloedvaten van het kind. De foetus heeft nog geen enzymen die alcohol verbranden, waardoor drank langer in het bloed of vruchtwater blijft zitten dan in het lichaam van volwassenen. Zo richt het gif meer schade aan. Vooral het zenuwstelsel is kwetsbaar, want door alcohol kunnen de zenuwcellen zich niet meer zo goed delen. Heeft de foetus lange tijd veel alcohol in het lichaam, dan kan het geboren worden met het foetaal alcoholsyndroom.

Tijdens de zwangerschap legt de foetus hersenen aan doordat de neuronen zich delen, zich specialiseren en verbindingen aangaan.
Lange tijd veel drinken kan de ontwikkeling van de neuronen remmen, waardoor het kind geboren wordt met kleine, voorgoed beschadigde hersenen.

Idee 5 – Fictie: ‘Ouders hebben invloed op het geslacht’

Bij seks rond de eisprong krijg je een jongen, en als je eerder in de maand vrijt wordt het een meisje. Zo luidt een hardnekkig gerucht.

De Amerikaanse arts Landrum Shettles lanceerde 30 jaar geleden de theorie dat het tijdstip van seks bepalend is voor het geslacht van het kind. Maar daar klopt niets van. De spermacellen bevatten óf een Y- óf X-chromosoom. In combinatie met een X-chromosoom van de eicel wordt het een meisje en in combinatie met een Y-chromosoom een jongen. Shettles stelde dat spermacellen met een Y-chromosoom sneller zijn. Een stel dat vlak voor de eisprong seks heeft, zou daardoor een jongen krijgen. Aan de andere kant kunnen spermacellen met een X-chromosoom langer in de baarmoeder overleven. Seks 3 à 4 dagen vóór de eisprong zou daarom in een meisje resulteren. De afgelopen jaren hebben verschillende onderzoeken ontkracht dat het tijdstip van seks invloed heeft op het geslacht van het kind. Maar onderzoekers van Mount Sinai Hospital in de Canadese stad Toronto hebben 1411 zwangere vrouwen gevolgd, waarbij bleek dat vrouwen met een hoge bloeddruk vaker een jongen krijgen. Hoe dat komt is nog niet bekend, en de komende jaren wordt er dan ook meer onderzoek naar verricht.

Bron: Wetenschap in Beeld, uitgave nummer 10 – 2017

Hartje logo IVT Kraamzorg

Beleef kraamzorg van IVT

Informatie
Brochures rondom zwangerschap
Wil je alle informatie rondom onze kraamzorg in één document? Download hier onze brochures "Informatie rondom de zwangerschap" en "Cursussen"!
Download brochures
Vacatures
Werken in de kraamzorg!
Ben jij onze nieuwe collega?! IVT is per direct op zoek naar enthousiaste en deskundige kraamverzorgenden in de omgeving van 's-Hertogenbosch, Oss en Gemert!
Lees meer
Samen
Samenwerkingen
Om jou te kunnen verzekeren van de beste kwaliteit kraamzorg en continuïteit van zorg, staat een goede samenwerking tussen IVT kraamzorg en andere zorgverleners binnen de geboortezorg voorop.
Lees meer
Nieuws
Actueel nieuws
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van IVT Kraamzorg? Klik hier om naar ons nieuwsoverzicht te gaan.
Nieuwsoverzicht
Blog
Kraamzorg Blog
Benieuwd naar wat onze kraamverzorgenden en 'papa' blogger allemaal meemaken? Lees hun ervaringen in onze blog!
Lees meer
Ervaringen
Ervaringen
Beleef kraamzorg van IVT! Lees hier hoe ouders de kraamzorg bij IVT kraamzorg hebben ervaren!
Lees meer
Hartje logo IVT Kraamzorg
Biedt IVT ook kraamzorg in mijn regio? Check het hier:
Werkgebied IVT Kraamzorg